(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) Sau hơn nửa năm thí điểm, xăng sinh học E10 RON95 dần bước qua giai đoạn hoài nghi để trở thành lựa chọn được chấp nhận rộng rãi. Từ khả năng giảm phát thải đến hiệu suất vận hành ổn định, loại nhiên liệu này phản ánh một chuyển dịch lớn trong cách người tiêu dùng tiếp cận năng lượng. Khi Việt Nam tiến gần lộ trình phổ cập E10 trên toàn quốc, câu chuyện không chỉ dừng ở kỹ thuật hay chi phí, mà mở rộng thành một bước thử nghiệm quan trọng cho tương lai năng lượng bền vững của khu vực.

Xăng E10 là một loại nhiên liệu tiêu chuẩn được pha trộn từ 90% xăng truyền thống và 10% ethanol, một loại cồn cháy sạch được sản xuất từ các nguyên liệu nông nghiệp.

Tại các quốc gia như Philippines, Thái Lan, Hoa Kỳ, Canada và Vương quốc Anh, E10 được sử dụng như loại nhiên liệu tiêu chuẩn bán tại các trạm xăng nhờ khả năng giúp giảm lượng khí thải gây hại từ phương tiện giao thông và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu dầu mỏ.

Tại Việt Nam, theo lộ trình về sử dụng xăng sinh học do Bộ Công Thương công bố, xăng sinh học E10 RON95 (xăng E10) đã được thí điểm kinh doanh ở các cửa hàng thuộc địa bàn các thành phố lớn từ tháng 8/2025 nhằm đánh giá thị trường và khả năng triển khai thực tiễn.

Trước khi E10 được giới thiệu, loại nhiên liệu ethanol phổ biến nhất tại Việt Nam là xăng E5 RON92, được đưa vào sử dụng lần đầu từ năm 2018. Với E10, tỷ lệ ethanol được tăng lên 10% thông qua việc pha trộn ethanol – được sản xuất bằng quá trình lên men từ mía, ngũ cốc và các phụ phẩm nông nghiệp – với xăng khoáng truyền thống.

Trong vòng đời sinh trưởng, cây trồng hấp thụ lượng CO₂ lớn hơn lượng phát thải ra khi nhiên liệu được sản xuất và đốt cháy, do đó E10 được đánh giá có hiệu quả tích cực về mặt giảm phát thải nếu xét trên toàn bộ vòng đời nhiên liệu.

Dù vậy, bên cạnh các lợi ích về môi trường, việc tăng tỷ lệ ethanol trong nhiên liệu vẫn khiến một bộ phận người dùng chưa thật sự quen thuộc với sản phẩm này và đặt câu hỏi về mức độ tương thích với phương tiện và độ ổn định khi vận hành lâu dài.

"Ban đầu tôi cũng hơi lo khi chuyển sang E10, nhưng sau một thời gian chạy thực tế thì xe vẫn chạy tốt, nổ máy êm, không rung tay lái. Xe vào số, nhả ga đầu xe lăn bánh cũng nhẹ nhàng hơn. Tôi không biết có phải do đổi từ xăng E0 RON95 sang E10 RON95 hay không. Tuy nhiên, một điều mừng là hơn nửa năm từ khi đổi sang E10, xe tôi không gặp vấn đề gì”, chị Nguyễn Tuyết (30 tuổi, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh) – người lần đầu tiên sử dụng xăng E10 RON95 trong năm 2025 - chia sẻ.

Từ góc độ kỹ thuật, ethanol là thành phần có trị số octane cao, giúp tăng khả năng chống kích nổ sớm trong buồng đốt. So với xăng E0 và E5, hàm lượng ethanol cao hơn trong E10 có thể giúp phát huy rõ hơn đặc tính octane cao và khả năng hỗ trợ quá trình cháy ổn định, từ đó góp phần giúp động cơ vận hành đều và hạn chế rung giật trong điều kiện sử dụng thông thường.

Bên cạnh đó, ethanol có hàm lượng oxy cao hơn so với xăng khoáng thông thường. Khi được pha vào nhiên liệu, lượng oxy này có thể hỗ trợ quá trình cháy diễn ra triệt để hơn, giúp hạn chế tình trạng nhiên liệu cháy không hết trong buồng đốt, nhờ đó mà tiết kiệm nhiên liệu tiêu hao đáng kể.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng trải nghiệm vận hành thực tế không chỉ phụ thuộc vào loại nhiên liệu, mà còn còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như tình trạng động cơ, độ kín của hệ thống nhiên liệu, tuổi đời phương tiện và việc bảo dưỡng định kỳ, chẳng hạn như áp suất lốp.

Với các phương tiện được sản xuất trong những năm gần đây, hệ thống nhiên liệu thường đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu có pha ethanol. Trong khi đó, với các phương tiện đời cũ hơn, việc kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ vẫn được xem là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo hiệu suất vận hành ổn định khi sử dụng nhiên liệu có hàm lượng ethanol cao hơn.

“Xe em đang chạy là xe được bố để lại, bố mua từ năm 2011 rồi. Em để ý là sau khi đổi sang xăng mới, số lần đổ xăng trong tháng ít hơn mặc dù quãng đường thì vẫn như cũ”, em Lam Phương (18 tuổi, học sinh trung học ở Cà Mau) cho biết.

Trải nghiệm thực tế cho thấy, bên cạnh yếu tố môi trường, người dùng quan tâm nhiều hơn đến sự ổn định, khả năng vận hành và chi phí sử dụng trong dài hạn.

Trong bối cảnh xăng E10 RON95 sẽ được sử dụng rộng rãi trên phạm vi toàn quốc kể từ ngày 1/6/2026, việc chủ động trang bị kiến thức được xem là bước cần thiết để người dùng thích nghi thuận lợi với giai đoạn chuyển đổi này.

Mẹo chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 an toàn

Theo khuyến nghị từ các chuyên gia kỹ thuật, người dùng trước hết nên kiểm tra thông tin tương thích nhiên liệu theo khuyến cáo của nhà sản xuất phương tiện, đặc biệt với các dòng xe đã sử dụng nhiều năm. Việc bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra hệ thống nhiên liệu, đường ống dẫn, gioăng cao su hoặc lọc nhiên liệu cũng giúp hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng nhiên liệu có hàm lượng ethanol cao hơn.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, người dùng cũng được khuyến nghị duy trì thói quen theo dõi mức tiêu hao nhiên liệu, tần suất bảo dưỡng và các dấu hiệu vận hành bất thường trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Đây được xem là cách tiếp cận thực tế giúp người dùng chủ động đánh giá tình trạng phương tiện, đồng thời tối ưu hiệu quả sử dụng nhiên liệu trong điều kiện vận hành hàng ngày.

Với việc E10 trở thành nhiên liệu phổ biến trên toàn quốc, sự chủ động thích nghi của người dùng, như cập nhật thông tin kỹ thuật, duy trì bảo dưỡng định kỳ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo trải nghiệm vận hành ổn định và hiệu quả sử dụng nhiên liệu bền vững theo thời gian.