(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) Giữa lòng phố đi bộ sầm uất của TP.HCM, một “ngôi nhà” tri thức mở cửa 24/7 vừa mới khai trương, vừa là tín hiệu rõ nét về cuộc chơi mới của thị trường bán lẻ sách Việt Nam. Với bước đi táo bạo này, Phương Nam không chỉ tìm cách thu hút độc giả mà còn khẳng định vị thế trong bối cảnh ngành sách đang chuyển mình mạnh mẽ. Mở rộng không gian vật lý, cải thiện trải nghiệm khách hàng, khai thác văn hóa - lifestyle, Phương Nam hướng đến một mô hình tích hợp giữa sách, trải nghiệm và thương hiệu, dấu mốc đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của ngành.

Đất vàng Nguyễn Huệ và cuộc chơi 24/7 của Phương Nam

Sáng 6/12/2025, Phương Nam chính thức khai trương nhà sách tại góc đường Nguyễn Huệ – Ngô Đức Kế (12Bis Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn, TP.HCM), mở cửa 24/7, lần đầu tiên một nhà sách mang mô hình “không ngủ” xuất hiện giữa trung tâm TP.HCM. Ý tưởng ra đời từ nhu cầu thực tế: nhiều bạn trẻ, khách du lịch, độc giả thắc mắc “khi nào nhà sách đóng cửa?”, cho thấy nhu cầu trải nghiệm sách và văn hoá vào ban đêm là có thật. Đại diện Phương Nam chia sẻ rằng họ muốn biến nơi này thành “điểm chạm tri thức và cảm xúc giữa lòng trung tâm thành phố”, không chỉ để bán sách, mà để người đến có thể thư giãn, trải nghiệm, check-in, thậm chí “ở lại” cùng văn hóa đọc.

Việc chọn phố đi bộ Nguyễn Huệ, nơi đông người qua lại, cả người dân lẫn du khách, là một nước đi chiến lược. 24/7 không đơn thuần là mở cửa dài giờ, mà là cách để định vị nhà sách như không gian văn hoá - nơi gặp gỡ, trải nghiệm, thưởng thức - tương tự không gian lifestyle hơn là điểm bán sách truyền thống.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng đề cao trải nghiệm, đặc biệt thế hệ trẻ - mô hình của Phương Nam rõ ràng phù hợp với xu hướng “retail as experience”, nơi bán lẻ không chỉ là mua - bán, mà là sống, trải nghiệm và chia sẻ.

Chiến lược định vị thương hiệu: từ cửa hàng sách sang không gian văn hóa – trải nghiệm

Năm 2024–2025, thị trường xuất bản và phát hành sách tại Việt Nam ghi nhận những con số đáng chú ý, cho thấy sức sống của mô hình truyền thống, dù đang chịu sức ép từ xuất bản điện tử và thương mại số. Theo báo cáo từ cơ quan quản lý, năm 2024, tổng doanh thu hoạt động xuất bản và phát hành ước đạt khoảng 8.700 tỷ đồng, với số đầu sách in ước đạt 41.000 đầu và xuất bản phẩm điện tử tăng mạnh, phản ánh xu hướng đa dạng hoá sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa tầng của độc giả.

Như vậy, 2025 chứng kiến một ngành sách phát hành - bán lẻ đi vào giai đoạn “chuyển đổi sáng tạo”: không chỉ dựa vào sách đơn thuần, mà tích hợp văn hóa - trải nghiệm - lifestyle, mở rộng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu hiện đại.

Phương Nam với mô hình “nhà sách không ngủ” phản ánh một cách nhìn mới: sách không chỉ là sản phẩm tiêu thụ, mà là trải nghiệm, là không gian văn hóa, là cảm xúc. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ thương mại điện tử, sách số, audiobooks và kênh online, nhà sách truyền thống cần có lợi thế khác biệt: không gian, dịch vụ, trải nghiệm - thứ mà online khó sao chép.

Việc chọn vị trí “đất vàng” tại phố đi bộ trung tâm, đặt lịch mở cửa 24/7, mang đến không gian thoáng, hiện đại, gần gũi, có thể phục vụ nhiều nhu cầu: mua, đọc, thư giãn, chụp hình, gặp gỡ bạn bè - tất cả trong một - là cách Phương Nam chuyển mình từ đơn thuần bán sách sang phát triển thương hiệu theo mô hình “destination store”.

Chiến lược này phù hợp với xu hướng chung đã được các chuỗi lớn thực hiện - mở rộng mạng lưới, cải tạo cửa hàng, đa dạng hóa sản phẩm (sách, văn phòng phẩm, đồ chơi, quà tặng...), thêm trải nghiệm mua sắm và dịch vụ.

Với mô hình mới, Phương Nam đang khai thác đúng “điểm đau - nhu cầu thực” mà thị trường hiện tại đang tìm: không chỉ người cần sách, mà cả người tìm không gian để thư giãn, trải nghiệm văn hóa, sống chậm, giao lưu.

Nếu được thực hiện tốt, mô hình này có thể nâng cao giá trị thương hiệu, tăng “giá trị vỉa hè”, biến nhà sách từ nơi mua - bán sang không gian trải nghiệm, từ đó mở rộng cộng đồng khách hàng, không chỉ người đọc sách thường xuyên, mà cả khách du lịch, người trẻ thích check-in, gia đình, nhóm bạn, người đi làm về muộn…

Dự báo xu hướng thị trường nhà sách 2026: cơ hội và thách thức

Theo báo cáo Vietnam Books Market (2025-2031), thị trường sách Việt Nam được dự báo tăng trưởng trong giai đoạn 2025–2029, với tốc độ tăng trưởng khoảng 7.34% năm 2025, đạt đỉnh 8.60% vào 2027, trước khi ổn định xung quanh 6.95% đến 2029. Đó là cơ sở để tin rằng, 2026 sẽ là năm tiên phong cho sự bùng nổ của mô hình “nhà sách - trải nghiệm - văn hóa - lifestyle”.

Năm 2026, hai xu hướng chính có thể định hình lại thị trường: Nhà sách tích hợp trải nghiệm & lifestyle: Nhà sách không chỉ đơn thuần bán sách, mà trở thành điểm đến văn hóa - nơi thưởng thức, đọc - gặp gỡ, thư giãn, mua quà, trải nghiệm văn hóa - đặc biệt hấp dẫn với thế hệ trẻ và khách du lịch. Mô hình 24/7 có thể lan rộng, không chỉ ở TP.HCM mà lan ra các thành phố lớn khác. Đa kênh – online & offline song hành: Sự phát triển mạnh mẽ của xuất bản phẩm điện tử, sách nói, kênh online, khiến nhà sách truyền thống phải tích hợp cả thương mại điện tử và cửa hàng hiện hữu — vừa phục vụ nhu cầu thuận tiện, vừa giữ vững trải nghiệm vật lý. Chuỗi lớn như Fahasa đã có định hướng rõ ràng: mở rộng mạng lưới, phát triển thương mại điện tử, đa dạng hàng hóa.

Sáng tạo mô hình kinh doanh & mở rộng đối tượng khách hàng: Bên cạnh sách giáo dục, sách chuyên ngành, văn học, xuất bản trẻ, nhà sách có thể khai thác sản phẩm phụ trợ: quà tặng, đồ văn phòng phẩm tinh tế, đồ chơi trí tuệ, đồ lưu niệm, không gian cà phê, lounge đọc… để thu hút nhiều nhóm khách: học sinh-sinh viên, người đi làm, gia đình, khách du lịch.

Tuy nhiên, cũng có những thách thức cần lưu ý: áp lực chi phí vận hành khi mở cửa 24/24 (nhân sự, an ninh, điện, vận hành), rủi ro tồn kho - đặc biệt với sách giáo khoa hay sản phẩm theo trend - nếu dự báo sai nhu cầu; cạnh tranh từ sách số, sách điện tử và các nền tảng online; và thói quen người dùng có thể chỉ đến check-in mà không thực sự mua sách - khiến doanh thu mặt hàng “cốt lõi” bị ảnh hưởng.

Vì vậy, để mô hình “nhà sách trải nghiệm” thành công, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược cân bằng: dịch vụ & trải nghiệm + hàng hoá - nghĩa là dù có không gian đẹp, dịch vụ tốt, nhưng vẫn phải đảm bảo doanh số từ sách, phát hành, phụ kiện, quà tặng; đồng thời theo đuổi hiệu quả vận hành, kiểm soát tồn kho, gia tăng giá trị gia tăng từ mặt hàng phụ trợ, sự kiện, cộng đồng, trải nghiệm khách hàng.

Nhà sách 2025 – 2026: Bước ngoặt của ngành bán lẻ sách Việt Nam

Với sự xuất hiện của Phương Nam tại trung tâm TP.HCM - mô hình nhà sách 24/7 - cùng với hiệu quả kinh doanh từ chuỗi lớn, năm 2025 có thể xem là mốc khởi đầu cho xu hướng “nhà sách như không gian văn hóa - trải nghiệm”.

Thị trường sách - phát hành - bán lẻ đang chuyển mình: từ góc nhìn đơn thuần “sách là hàng hoá” sang “sách + trải nghiệm + văn hóa + dịch vụ”. doanh thu sách vẫn là xương sống, nhưng giá trị thương hiệu, trải nghiệm khách hàng, cộng đồng - sẽ là đòn bẩy để phát triển bền vững.

Năm 2026 mở ra cơ hội lớn cho những doanh nghiệp dám đổi mới - tận dụng chuyển đổi số, đa dạng hoá sản phẩm & dịch vụ, khai thác nhu cầu sống trải nghiệm, thư giãn, văn hóa - đồng thời theo sát thị hiếu độc giả trẻ, đa tầng.

Phương Nam với bước đi táo bạo đang đứng trước ngã rẽ: nếu khai thác tốt, đây có thể là khởi đầu cho chuỗi “nhà sách - trải nghiệm - văn hóa” đẳng cấp; nếu không, mô hình có thể trở nên nặng chi phí, ít hiệu quả nếu không cân đối giữa trải nghiệm và doanh thu thực.