(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) VIFA EXPO 2026 trở lại với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, quy tụ gần 650 doanh nghiệp và hơn 3.000 nhà mua hàng quốc tế giữa mùa đặt hàng tháng 3 của khu vực. Đằng sau con số 17,3 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu gỗ năm 2025 là những chuyển động sâu về cấu trúc thị trường, tiêu chuẩn bền vững và tham vọng nâng tầm thương hiệu “Gỗ Việt” trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu. Toàn cảnh sự kiện và những thông điệp chiến lược từ giới lãnh đạo doanh nghiệp, hiệp hội cho thấy đây không đơn thuần là một hội chợ thương mại.

Quy mô kỷ lục và tham vọng mới

Ngày 27/02 tại TP.HCM, Ban tổ chức chính thức công bố Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội ngoại thất và Mỹ nghệ Việt Nam – VIFA EXPO 2026, lần thứ 17, diễn ra từ ngày 08 đến 11/3/2026 tại hai trung tâm triển lãm SKY EXPO và WTC EXPO. Với gần 650 doanh nghiệp, hơn 2.500 gian hàng trên diện tích 45.000 m² và hơn 3.000 nhà nhập khẩu từ 80 quốc gia xác nhận tham dự, VIFA EXPO tiếp tục giữ vị thế là sự kiện nội ngoại thất xuất khẩu lớn nhất Việt Nam.

Không chỉ dừng ở quy mô, sự kiện năm nay phản ánh một giai đoạn tái cấu trúc sâu của ngành gỗ. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 17,2–17,3 tỷ USD, tăng khoảng 5–6% so với năm trước, duy trì vị thế trong nhóm 5 quốc gia xuất khẩu gỗ lớn nhất thế giới. Riêng đồ nội thất gỗ đạt khoảng 11,7 tỷ USD, chiếm hơn 60% tổng kim ngạch toàn ngành; trong 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu nội thất bằng gỗ đạt 9,434 tỷ USD.

Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM, nhận định rằng các con số này không đơn thuần phản ánh sự phục hồi, mà cho thấy sức chống chịu của ngành trước biến động thương mại và địa chính trị toàn cầu. Ông nhấn mạnh Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu đồ gỗ nội thất, chỉ sau Trung Quốc, và đây là nền tảng để doanh nghiệp chuyển từ gia công sang gia tăng giá trị, xây dựng thương hiệu.

Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM phát biểu

Theo ông Liêm, ba thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Quốc hiện chiếm gần 80% kim ngạch xuất khẩu, trong đó Hoa Kỳ chiếm khoảng 55% với 9,46 tỷ USD. Nhật Bản lần đầu vượt mốc 2,1 tỷ USD, chính thức trở thành thị trường lớn thứ hai. Cấu trúc thị trường này cho thấy mức độ tập trung cao, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa và tuân thủ tiêu chuẩn bền vững mới như EUDR của EU hay các điều tra chống bán phá giá từ Mỹ.

Trong bối cảnh đó, VIFA EXPO không chỉ là điểm hẹn giao thương mà còn là nền tảng định hình lại chiến lược ngành.

Hội chợ giữa mùa đặt hàng châu Á

Tháng 3 từ lâu đã trở thành “mùa đặt hàng” của ngành nội thất tại châu Á – Thái Bình Dương, với chuỗi triển lãm nối tiếp tại Malaysia, Philippines, Indonesia, Việt Nam và Trung Quốc. Việc VIFA EXPO diễn ra từ ngày 8–11/3 đặt Việt Nam vào trung tâm dòng chảy thương mại khu vực.

Trên bình diện toàn cầu, thị trường nội thất ước tính đạt quy mô hơn 700 tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng trung bình 4–5%/năm trong thập kỷ tới, theo các báo cáo ngành quốc tế. Khu vực châu Á – Thái Bình Dương chiếm tỷ trọng lớn nhất, nhờ tốc độ đô thị hóa cao, tầng lớp trung lưu gia tăng và chuỗi cung ứng tập trung. Trung Quốc vẫn là trung tâm sản xuất lớn nhất, nhưng Việt Nam nổi lên như một cứ điểm thay thế quan trọng trong chiến lược “China+1” của nhiều nhà mua hàng.

Ông Đặng Quốc Hùng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thủ công mỹ nghệ gỗ Liên Minh – đơn vị tổ chức VIFA EXPO – cho rằng việc mở rộng hội chợ ra hai địa điểm không chỉ để đáp ứng nhu cầu gian hàng tăng mạnh, mà còn là bước đi chiến lược. Ông nhấn mạnh WTC EXPO nằm ngay “thủ phủ” Bình Dương, nơi tập trung hơn 1.200 doanh nghiệp sản xuất nội ngoại thất, giúp nhà mua hàng tiếp cận trực tiếp nhà máy và tối ưu chi phí logistics.

Ông Đặng Quốc Hùng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thủ công mỹ nghệ gỗ Liên Minh – đơn vị tổ chức VIFA EXPO – phát biểu

Theo ông Hùng, hội chợ năm nay ghi nhận sự tham gia của doanh nghiệp từ 14 tỉnh thành và 18 quốc gia, vùng lãnh thổ. Hơn 3.000 nhà mua hàng đã đăng ký, cùng chuỗi tọa đàm chuyên ngành về dự báo xu hướng 2026 và xuất khẩu trực tuyến. Ông cho rằng trong giai đoạn đơn hàng đã ký đến giữa năm 2026, việc duy trì nhịp kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất và nhà phân phối quốc tế có ý nghĩa sống còn, đặc biệt khi thương mại điện tử B2B ngày càng chi phối quyết định mua hàng.

Đáng chú ý, viên nén gỗ – sản phẩm năng lượng sinh học – tăng trưởng 47,5% trong năm 2025, đạt khoảng 1,17 tỷ USD. Điều này cho thấy cấu trúc ngành không còn thuần túy là nội thất, mà đang mở rộng sang chuỗi giá trị năng lượng tái tạo và kinh tế carbon thấp.

Từ xuất siêu lớn đến bài toán thương hiệu quốc gia

Ngành gỗ hiện là một trong những ngành xuất siêu lớn nhất của Việt Nam, với thặng dư thương mại ước gần 15 tỷ USD năm 2025. Tuy nhiên, lợi thế về chi phí lao động và quy mô sản xuất không còn đủ để bảo đảm vị thế dài hạn.

Ông Trần Ngọc Liêm lưu ý rằng tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và ESG đang trở thành điều kiện bắt buộc, không phải lợi thế cạnh tranh. Ông cho rằng doanh nghiệp Việt cần chủ động đầu tư vào quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu thay vì phụ thuộc vào đơn hàng OEM.

Ở góc độ doanh nghiệp tổ chức, ông Đặng Quốc Hùng nhìn nhận VIFA EXPO phải tiến hóa từ một hội chợ thương mại truyền thống thành nền tảng tích hợp, nơi nhà mua hàng không chỉ đặt đơn mà còn tìm kiếm đối tác chiến lược, giải pháp công nghệ và xu hướng thiết kế. Ông cho biết ban tổ chức triển khai chương trình VIP Buyer, tour tham quan nhà máy, triển lãm trực tuyến lưu trữ dữ liệu dài hạn nhằm kéo dài “vòng đời” giao thương vượt ra ngoài bốn ngày sự kiện.

So với các trung tâm triển lãm lớn trong khu vực như CIFF (Trung Quốc) hay MIFF (Malaysia), quy mô của VIFA EXPO vẫn khiêm tốn hơn. Tuy nhiên, lợi thế của Việt Nam nằm ở mật độ doanh nghiệp sản xuất tập trung cao, khả năng đáp ứng linh hoạt đơn hàng nhỏ và trung bình, cùng môi trường thương mại tương đối ổn định. Nếu tận dụng tốt giai đoạn dịch chuyển chuỗi cung ứng, Việt Nam có thể gia tăng tỷ trọng trong tổng kim ngạch nội thất toàn cầu, hiện vẫn do Trung Quốc và châu Âu chi phối.

Điểm then chốt không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn, mà là xuất khẩu với giá trị gia tăng cao hơn. Đó là bài toán thiết kế, thương hiệu và phân phối trực tiếp. Trong cấu trúc mới, hội chợ như VIFA EXPO trở thành mắt xích chiến lược, nơi ngành gỗ Việt tự kể câu chuyện của mình với thị trường toàn cầu.

Triển lãm nội thất châu Á – Thái Bình Dương và cơ hội của Việt Nam

Khu vực châu Á – Thái Bình Dương hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong thị trường nội thất toàn cầu, ước trên 40% tổng doanh thu. Chuỗi triển lãm tháng 3 gồm EFE, MIFF, IFEX, VIFA EXPO và CIFF tạo thành “hành lang giao thương” quan trọng nhất của năm đối với nhà mua hàng quốc tế.

Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu đồ gỗ nội thất, với kim ngạch 11,7 tỷ USD năm 2025. Ba thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Quốc chiếm gần 80% kim ngạch, cho thấy dư địa mở rộng sang EU, Trung Đông và Ấn Độ vẫn còn lớn.

Trong giai đoạn 2026–2030, cơ hội của ngành gỗ Việt nằm ở ba trụ cột: đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro tập trung; đầu tư công nghệ và chuyển đổi số để tăng năng suất; và xây dựng thương hiệu quốc gia “Gỗ Việt Nam” gắn với bền vững và thiết kế sáng tạo.

VIFA EXPO 2026, xét ở chiều sâu chiến lược, là phép thử cho khả năng hiện thực hóa những trụ cột đó.