(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) Đại hội lần thứ I của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM không chỉ đánh dấu sự kiện nhân sự quan trọng mà còn phản ánh yêu cầu cấp thiết về xây dựng niềm tin thị trường trong nền kinh tế số. Với hơn 400 vụ việc được giải quyết, phạm vi hoạt động mở rộng trên địa bàn kinh tế năng động nhất cả nước và định hướng tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trước các rủi ro mới, Hội đang được kỳ vọng trở thành một cấu phần quan trọng của hệ sinh thái quản trị thị trường hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho doanh nghiệp lẫn thương hiệu.

Ngày 29/5/2026, Đại hội lần thứ I của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM (HCPA) chính thức diễn ra, đánh dấu một cột mốc quan trọng không chỉ với riêng tổ chức này mà còn với hệ sinh thái tiêu dùng đang thay đổi mạnh mẽ tại đô thị lớn nhất cả nước.

Theo đại diện Hội, việc tổ chức Đại hội lần thứ I diễn ra trên cơ sở thực hiện Quyết định số 1443/QĐ-UBND ngày 12/9/2025 của UBND TP.HCM. Trước đó, ngày 28/10/2025, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 2357/NQ-UBND cho phép hợp nhất Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Bình Dương và Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM thành Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM (HCPA).

Đại hội được tổ chức sau quá trình hợp nhất các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) theo chủ trương kiện toàn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh thị trường tiêu dùng đang dịch chuyển nhanh dưới tác động của thương mại điện tử, kinh tế số và các mô hình kinh doanh xuyên nền tảng, yêu cầu đặt ra cho các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cũng không còn dừng lại ở vai trò hòa giải truyền thống.

Nói cách khác, đây không chỉ là một kỳ đại hội nhân sự. Đó là thời điểm một tổ chức xã hội phải tái định nghĩa vai trò của mình trước những thách thức mới của nền kinh tế tiêu dùng hiện đại.

Một thị trường lớn hơn, những tranh chấp phức tạp hơn

Sau hợp nhất, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM trở thành tổ chức hoạt động trên không gian kinh tế rộng lớn hơn đáng kể, bao phủ địa bàn TP.HCM mới cùng các khu vực từng thuộc Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

Sự mở rộng này diễn ra cùng lúc với quá trình gia tăng quy mô tiêu dùng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam – nơi tập trung mật độ doanh nghiệp, nhà bán lẻ, nền tảng thương mại điện tử và người tiêu dùng thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Nếu như một thập niên trước, phần lớn tranh chấp xoay quanh hàng hóa hữu hình, chất lượng sản phẩm hay dịch vụ truyền thống, thì hiện nay các khiếu nại ngày càng liên quan đến giao dịch trực tuyến, dữ liệu cá nhân, quảng cáo số, hợp đồng điện tử, nền tảng trung gian và các mô hình kinh doanh mới.

Điều đó khiến nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Không ít chuyên gia nhận định rằng khoảng cách giữa tốc độ phát triển của thị trường và khả năng tự bảo vệ của người tiêu dùng đang ngày càng lớn, đặc biệt trong môi trường số.

Đây cũng là lý do việc kiện toàn tổ chức được xem là bước chuẩn bị cần thiết cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Hơn 400 vụ phản ánh được giải quyết

Theo báo cáo tại Đại hội, giai đoạn 2018–2025 ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý trong hoạt động hỗ trợ người dân. Hội đã tiếp nhận và giải quyết hơn 400 đơn khiếu nại của người tiêu dùng. Tỷ lệ hòa giải thành đạt khoảng 80%.

Bên cạnh đó, đơn vị còn duy trì hoạt động tư vấn pháp luật thường xuyên, tiếp nhận phản ánh qua điện thoại, hỗ trợ người dân trong các vụ kiện liên quan đến quyền lợi tiêu dùng và tham gia nhiều hoạt động tuyên truyền pháp luật.

Con số 400 vụ việc có thể chưa phải quy mô quá lớn nếu so với lượng giao dịch diễn ra mỗi ngày tại TP.HCM, nhưng lại phản ánh một thực tế quan trọng: nhu cầu được hỗ trợ pháp lý của người tiêu dùng đang hiện hữu và ngày càng rõ nét hơn.

Đáng chú ý, nhiều vụ việc không đơn thuần là tranh chấp dân sự thông thường mà liên quan đến các doanh nghiệp lớn, hợp đồng dịch vụ phức tạp hoặc những hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền lợi tập thể.

Trong những trường hợp đó, vai trò trung gian hòa giải của các tổ chức xã hội trở thành cơ chế giảm tải đáng kể cho hệ thống quản lý nhà nước cũng như cơ quan tư pháp.

Tân Chủ tịch và kỳ vọng cho giai đoạn mới

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ I gồm 39 thành viên. TS.LS Huỳnh Anh Dũng được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM nhiệm kỳ 2026–2031.

Phát biểu sau khi được bầu, ông cho biết Hội sẽ tập trung mở rộng mạng lưới hỗ trợ người tiêu dùng, phát triển các tổ hòa giải tại cơ sở, xây dựng thêm các trung tâm tư vấn pháp luật và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ của người dân.

TS.LS Huỳnh Anh Dũng tân Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM, phát biểu

Định hướng này cho thấy tổ chức không chỉ muốn xử lý các vụ việc phát sinh mà còn hướng tới việc xây dựng cơ chế phòng ngừa và hỗ trợ sớm.

Trong nhiều nền kinh tế phát triển, bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả không nằm ở việc giải quyết thật nhiều tranh chấp, mà ở khả năng giúp người dân nhận diện rủi ro trước khi tranh chấp xảy ra.

Đó cũng là xu hướng đang được nhiều quốc gia châu Á theo đuổi khi thương mại điện tử và tiêu dùng số tăng trưởng mạnh.

Thách thức lớn nhất: nguồn lực

Dù ghi nhận nhiều kết quả tích cực, Đại hội cũng thẳng thắn nhìn nhận một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là kinh phí hoạt động. Theo mô hình tổ chức hiện hành, Hội hoạt động với tư cách pháp nhân độc lập, tự chủ về tài chính, cơ sở vật chất và nguồn lực vận hành. Trong khi đó, khối lượng công việc ngày càng mở rộng.

Không chỉ tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tổ chức còn phải thực hiện tuyên truyền pháp luật, tư vấn chuyên môn, đào tạo, tổ chức hội thảo, hòa giải và hỗ trợ tố tụng. Sự chênh lệch giữa nhu cầu xã hội và nguồn lực thực tế khiến nhiều hoạt động chưa thể triển khai ở quy mô mong muốn. Đây không phải câu chuyện riêng của TP.HCM.

Tại nhiều quốc gia, các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cũng đang đối mặt với áp lực tương tự khi thị trường phát triển nhanh hơn khả năng mở rộng nguồn lực. Bài toán đặt ra là làm thế nào để duy trì tính độc lập của tổ chức, đồng thời vẫn đảm bảo đủ nguồn lực để thực hiện vai trò đại diện cho người tiêu dùng.

Người tiêu dùng trong kỷ nguyên số cần được bảo vệ theo cách khác

Nếu trước đây người tiêu dùng chủ yếu đối mặt với nguy cơ hàng giả, hàng nhái hay chất lượng sản phẩm không đúng cam kết, thì hiện nay rủi ro đã dịch chuyển sang những dạng thức tinh vi hơn.

Các hành vi lừa đảo trực tuyến. Quảng cáo sai lệch trên mạng xã hội. Giao dịch xuyên biên giới. Thu thập dữ liệu cá nhân trái phép. Nền tảng số thiếu minh bạch. Các mô hình kinh doanh dựa trên thuật toán. Những vấn đề này đang khiến khái niệm bảo vệ người tiêu dùng bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác.

Người tiêu dùng không chỉ cần được bảo vệ về tài sản. Họ còn cần được bảo vệ về dữ liệu, quyền riêng tư, quyền được cung cấp thông tin chính xác và quyền được lựa chọn minh bạch.

Chính vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng các hội bảo vệ người tiêu dùng trong tương lai sẽ phải hoạt động như những trung tâm tri thức xã hội, nơi kết nối luật pháp, công nghệ, dữ liệu và giáo dục cộng đồng.

Xây dựng văn hóa tiêu dùng văn minh. Một trong những định hướng đáng chú ý được Hội đưa ra trong nhiệm kỳ mới là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức tiêu dùng và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Các hoạt động như triển lãm hàng thật – hàng giả, hội thảo chuyên đề, tọa đàm tiêu dùng an toàn hay chương trình khuyến khích sử dụng hàng Việt được xem là những công cụ quan trọng giúp hình thành văn hóa tiêu dùng văn minh.

Bởi xét đến cùng, một thị trường phát triển bền vững không chỉ cần doanh nghiệp có trách nhiệm. Nó còn cần những người tiêu dùng hiểu quyền của mình, biết cách bảo vệ mình và đủ khả năng đưa ra các quyết định tiêu dùng thông minh.

Không chỉ bảo vệ người mua, mà còn góp phần củng cố niềm tin thị trường

Trong nền kinh tế hiện đại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không còn là vấn đề mang tính xã hội đơn thuần. Đó cũng là yếu tố cấu thành niềm tin thị trường.

Một môi trường tiêu dùng minh bạch giúp doanh nghiệp chân chính phát triển. Giúp thương hiệu xây dựng uy tín dài hạn. Giúp các mô hình kinh doanh mới được chấp nhận nhanh hơn. Và quan trọng hơn cả, nó tạo ra cảm giác an toàn cho người dân trong các quyết định chi tiêu.

Đại hội lần thứ I của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một tổ chức nghề nghiệp.

Trong giai đoạn TP.HCM hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, việc xây dựng một cơ chế bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả cũng chính là một phần của hạ tầng niềm tin – thứ tài sản vô hình nhưng có giá trị ngày càng lớn trong nền kinh tế số. Hành trình phía trước chắc chắn còn nhiều áp lực.

Nhưng với quy mô hoạt động mới, sự kiện kiện toàn tổ chức lần này đang mở ra kỳ vọng về một “lá chắn” mạnh hơn cho người tiêu dùng, đồng thời góp phần định hình một thị trường minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững hơn tại TP.HCM.