(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) Trong lúc thị trường bất động sản Việt Nam khát khao một “bộ lọc” minh bạch, việc chuẩn hóa đào tạo và cấp chứng chỉ cho môi giới đang trở thành điểm ngoặt chiến lược. Những thay đổi pháp lý từ Nghị định 144/2025/NĐ-CP không chỉ tháo gỡ ách tắc, mà còn mở ra hành lang cho một lực lượng môi giới chuyên nghiệp, đủ sức hội nhập khu vực. Đằng sau mỗi tấm chứng chỉ giờ đây không chỉ là giấy phép hành nghề, mà là lời cam kết về chuẩn mực, đạo đức và năng lực. Và chính ở bước ngoặt này, nghề môi giới sẽ định hình lại niềm tin của cả thị trường.

Một thị trường đang tìm chuẩn mực

Trong bối cảnh bất động sản Việt Nam bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh mẽ, nghề môi giới nổi lên như “trục xoay” của toàn bộ hệ sinh thái. Với hơn 300.000 môi giới hoạt động nhưng chỉ khoảng 40% có chứng chỉ hành nghề, sự phân hóa về chất lượng, năng lực và đạo đức nghề nghiệp trở thành thực tế đáng báo động. Thị trường đang thiếu một “bộ lọc” đủ mạnh để phân định đâu là giá trị thật, đâu chỉ là sự nhập nhằng chạy theo cơ hội.

Chính vì vậy, việc chuẩn hóa đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề – nội dung trung tâm của Hội thảo “Chuẩn hóa Đào tạo và Cấp chứng chỉ – Nâng tầm Môi giới Chuyên nghiệp” do Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) tổ chức diễn ra tại TP.HCM, chiều ngày 26/8/2025 – không chỉ là một cơ chế tất yếu, mà còn là bước ngoặt chiến lược để định hình chuẩn mực vận hành mới cho toàn thị trường.

Từ quy định đến chuẩn mực

Điểm nhấn lớn nhất của hội thảo đến từ thông tin cập nhật pháp lý. Bà Hoàng Thu Hằng (Trưởng phòng Quản lý thị trường bất động sản, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng) cho biết: Trước đây, theo Luật Kinh doanh BĐS 2014, Sở Xây dựng các tỉnh, thành trực tiếp tổ chức thi sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề. Tuy nhiên, đến năm 2023, Nghị định 96/2023/NĐ-CP sửa đổi, giao thẩm quyền này cho UBND cấp tỉnh. Hệ quả là nhiều địa phương sau sáp nhập chưa kịp triển khai, dẫn đến tình trạng đình trệ: hàng ngàn môi giới đã học xong nhưng không thể dự thi. Tháng 8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 144/2025/NĐ-CP, đưa thẩm quyền này quay trở lại cho Sở Xây dựng. Điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ “khai thông điểm nghẽn”, giúp quá trình thi sát hạch sớm trở lại ổn định.

Một điểm mới khác: trước kia, người dự thi sát hạch không bắt buộc phải có chứng nhận hoàn thành khóa học. Nhưng theo quy định mới, đây trở thành điều kiện tiên quyết – buộc môi giới phải tham gia chương trình đào tạo chuẩn mới được dự thi. Đây chính là “vòng lọc” quan trọng để nâng chất lượng đầu vào.

Doanh nghiệp cần nhiều hơn một chứng chỉ

Theo bà Nguyễn Thùy Dương (Giám đốc Công ty Cổ phần đào tạo và nghiên cứu xây dựng CTS), thách thức lớn nhất của các cơ sở đào tạo nằm ở việc đồng bộ hóa chương trình, khi nhiều đơn vị nhỏ vẫn chọn đường tắt: đào tạo ngắn hạn, cấp chứng chỉ “giá rẻ”. Điều này khiến nhiều môi giới trẻ chạy theo sự thuận tiện thay vì giá trị thật.

Ông Nguyễn Thái Bình (Tổng giám đốc Công ty CP Đông Tây Land) bổ sung: “Doanh nghiệp cần nhiều hơn một tấm chứng chỉ. Ứng viên phải có kỹ năng thực chiến, hiểu luật, có đạo đức nghề nghiệp, để đồng hành cùng khách hàng trong suốt vòng đời giao dịch”.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Lê Trọng Thêm (Luật sư điều hành Công ty Luật LTT & Lawyers) cảnh báo: chứng chỉ không đúng quy định chẳng khác nào “con dao hai lưỡi”, dễ khiến doanh nghiệp đối mặt với kiện tụng, mất uy tín, thậm chí bị xử phạt.

Trong khi đó, ông Trần Minh Hoàng (Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam – VARS IRE) nhấn mạnh: cốt lõi của đào tạo môi giới không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là xây dựng hệ chuẩn đạo đức, kỷ luật và tính chuyên nghiệp – yếu tố nền tảng để thị trường phát triển bền vững.

Giải pháp đột phá và tầm nhìn 5 năm

Ở Tọa đàm sau, ông Vương Duy Dũng (Phó Cục trưởng, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng) khẳng định: môi giới là “cầu nối” giữa chính sách vĩ mô và giao dịch vi mô. Nâng cao năng lực đội ngũ này chính là đảm bảo tính minh bạch cho thị trường.

TS Nguyễn Văn Đính (Chủ tịch VARS) đề xuất cơ chế phối hợp đa bên: cơ quan quản lý định khung pháp lý, hiệp hội ban hành bộ quy tắc nghề nghiệp, còn doanh nghiệp và cơ sở đào tạo triển khai theo chuẩn chung.

Bà Trần Thị Cẩm Tú (Tổng Giám đốc, Công ty Cổ phần bất động sản EXIMRS) bổ sung tính thực tiễn: “Mỗi kỳ thi cần vừa thuận lợi cho thí sinh, vừa bảo đảm chất lượng đầu ra. Một môi giới có chứng chỉ phải đủ tự tin hội nhập thị trường quốc tế”.

Ông Trương Xuân Quang (Tổng giám đốc Công ty CP Học viện chiến lược bất động sản toàn cầu) chia sẻ kinh nghiệm từ Singapore và Hàn Quốc: các quốc gia này đã áp dụng thi online, chứng chỉ điện tử có mã định danh, giúp chống gian lận và minh bạch tuyệt đối.

Trong tầm nhìn 3–5 năm, toàn bộ diễn giả thống nhất: Việt Nam cần nhanh chóng áp dụng công nghệ quản lý dữ liệu tập trung, kết hợp đào tạo trực tuyến – thực hành, để rút ngắn khoảng cách chuẩn mực với thị trường khu vực.

Phân tích chiến lược: Chuẩn hóa như một đòn bẩy thị trường

Dưới góc nhìn kinh tế – bất động sản, chuẩn hóa đào tạo môi giới chính là đòn bẩy chiến lược:

1. Tạo rào cản gia nhập tích cực: Chỉ những người đầu tư nghiêm túc cho nghề mới có thể trụ lại, từ đó nâng cao chất lượng nhân lực.
2. Tăng niềm tin của nhà đầu tư, đặc biệt là vốn ngoại. Theo JLL, năm 2024, FDI vào bất động sản Việt Nam đạt 4,67 tỷ USD – đứng thứ hai sau sản xuất. Một lực lượng môi giới chuyên nghiệp là “cửa ngõ” hút thêm vốn quốc tế.
3. Giảm chi phí giao dịch xã hội: Khi thông tin minh bạch, môi giới làm việc theo chuẩn, rủi ro tranh chấp giảm, thị trường vận hành hiệu quả hơn. Ngân hàng Thế giới từng ước tính chi phí giao dịch BĐS ở các nền kinh tế mới nổi chiếm 10% giá trị; chuẩn hóa là cách kéo tỷ lệ này xuống.

Thời điểm để khẳng định bản lĩnh

Hội thảo ngày 26/8 của VARS không chỉ là một diễn đàn trao đổi chính sách, mà là lời khẳng định: nghề môi giới bất động sản Việt Nam đang bước sang trang mới. Chuẩn hóa đào tạo và cấp chứng chỉ không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu để xây dựng thị trường ổn định, minh bạch và hội nhập.

Trong kỷ nguyên hội nhập, mỗi chứng chỉ không chỉ là “giấy phép hành nghề”, mà còn là cam kết về chuẩn mực, đạo đức và năng lực. Đây là thời điểm để mỗi môi giới khẳng định bản lĩnh, nâng tầm giá trị bản thân – và cùng kiến tạo một thị trường bất động sản Việt Nam vững vàng, bền vững, chuyên nghiệp.