(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) 100% bao bì tái chế, giảm 9,3% phát thải – SABECO đang vượt chuẩn toàn cầu trong ngành F&B. EPR trở thành động cơ tăng tốc, giúp thương hiệu quốc dân chinh phục thị trường bền vững. EPR không chỉ là luật – đó là tấm hộ chiếu xanh đưa doanh nghiệp Việt ra biển lớn. SABECO biến trách nhiệm môi trường thành lợi thế cạnh tranh, tái định nghĩa giá trị bao bì và chất thải. Một chiến lược kinh tế tuần hoàn cho thương hiệu mạnh, bền và vươn xa.

Doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của chuyển đổi bền vững

Diễn đàn “Bao bì xanh: Hành trình EPR dẫn dắt giá trị bền vững” diễn ra tại SECC, TP.HCM vào ngày 8/8/2025, đã thu hút hơn 100 đại biểu từ cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp sản xuất – nhập khẩu, tổ chức tái chế, viện – trường, chuyên gia chính sách và các startup công nghệ môi trường. Sự kiện được xem là điểm hẹn đối thoại đa chiều về Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (Extended Producer Responsibility – EPR), chính sách đã chính thức có hiệu lực tại Việt Nam từ 1/1/2024 theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020.

Ông Nguyễn Thành Yên, Phó Trưởng phòng Chính sách Pháp chế – Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh tại diễn đàn: “Chính doanh nghiệp mới là trung tâm của quá trình thực thi EPR và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Doanh nghiệp quyết định thiết kế sản phẩm, lựa chọn nguyên vật liệu, vòng đời sản phẩm và cả tác động của chúng đến môi trường. Họ cũng là lực lượng sở hữu công nghệ, năng lực tài chính và sức sáng tạo để dẫn dắt chuyển đổi.”

Ông Nguyễn Thành Yên, Phó Trưởng phòng Pháp chế – Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu

Điều đáng chú ý là EPR không chỉ là nghĩa vụ pháp lý – một yếu tố thường khiến doanh nghiệp e dè – mà đang được tiếp cận như một đòn bẩy chiến lược giúp tối ưu vận hành, nâng cao tiêu chuẩn ESG, gia tăng giá trị thương hiệu và mở rộng cơ hội cạnh tranh toàn cầu.

SABECO – Khi EPR trở thành trụ cột trong chiến lược vận hành

Trong số các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm tại diễn đàn, Tổng công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) nổi bật như một hình mẫu tiêu biểu về việc tích hợp EPR vào chiến lược phát triển bền vững.

Ông Larry Lee, Phó Tổng giám đốc Phụ trách Tài sản Chiến lược & Phát triển Bền vững SABECO, cho biết: “Với chúng tôi, EPR không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà là một góc nhìn chiến lược để định hình lại thiết kế bao bì, thay đổi cách nhìn về rác thải và hợp tác cùng các bên liên quan để xây dựng hệ sinh thái bền vững.”

Ông Larry Lee, Phó Tổng giám đốc Phụ trách Tài sản Chiến lược & Phát triển Bền vững SABECO trình bày

Tại SABECO, bao bì không đơn thuần là lớp vỏ bảo vệ sản phẩm mà là điểm khởi đầu của đổi mới. Doanh nghiệp tính toán tỉ mỉ từ vật liệu, cấu trúc đến khả năng tái chế để vừa giảm tác động môi trường, vừa tối ưu chi phí vòng đời sản phẩm.

Những cải tiến đáng chú ý:

• 100% bao bì sơ cấp và thứ cấp hiện có thể tái sử dụng hoặc tái chế.
• Giảm độ dày cuộn nhôm từ 0.245mm xuống 0.240mm, giúp giảm 15% trọng lượng lon – nắp (từ 14,5g năm 2019 xuống 12,2g năm 2024).
• Giảm 22,61% lượng nắp chai và 2,29% lượng gạo dùng để nấu bia trong năm 2024.
• Tiết kiệm năng lượng tiêu thụ xuống 87,95 MJ/hL, đồng thời giảm 9,3% phát thải khí nhà kính so với năm 2023.

Những điều chỉnh này không chỉ giúp tiết kiệm hàng trăm tấn nguyên liệu mỗi năm mà còn cải thiện khả năng tương thích với hạ tầng tái chế nội địa – yếu tố then chốt khi Việt Nam đẩy mạnh mô hình kinh tế tuần hoàn.

Mô hình 3R và chu trình tái chế khép kín

Từ năm 2023, SABECO trở thành thành viên của PRO Vietnam, hợp tác cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các tổ chức EPR và doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng để xây dựng mô hình tái chế khép kín – từ khâu tiêu dùng, thu gom, tái chế đến tái sản xuất.

Trong vận hành, mô hình 3R (Reduce – Reuse – Recycle) được triển khai trên toàn hệ thống:

• Toàn bộ bã hèm và bã men được tái sử dụng làm thức ăn chăn nuôi.
• 1.816 tấn bùn thải từ hệ thống xử lý nước được chuyển thành phân bón hữu cơ.
• Năm 2024, 64,22% chất thải của SABECO được tái chế hoặc tái sử dụng.

Song song đó, SABECO đưa thông điệp uống có trách nhiệm lên tất cả bao bì – từ cảnh báo giới hạn độ tuổi đến khuyến cáo “Không uống bia khi lái xe” – thể hiện cách tiếp cận EPR kết hợp truyền thông thay đổi hành vi.

EPR – Tác động đa chiều tới thương hiệu và chuỗi giá trị

Với SABECO, lợi ích của EPR vượt ra ngoài phạm vi môi trường. Thứ nhất, việc chủ động trong quản lý bao bì và chất thải giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguyên liệu thô, giảm biến động chi phí trong bối cảnh giá nguyên liệu toàn cầu biến động mạnh.

Thứ hai, EPR nâng tầm hình ảnh thương hiệu trong mắt người tiêu dùng nội địa và quốc tế – những người ngày càng ưu tiên sản phẩm có trách nhiệm xã hội. Năm 2024, SABECO tiếp tục nằm trong Top 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam và Top 100 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững (VCCI – CSI100), đồng thời nhận giải quốc tế “Customer Experience Initiative of the Year – FMCG Asia Awards 2024”.

Thứ ba, khi nhiều thị trường xuất khẩu – đặc biệt là châu Âu – áp dụng các quy định nghiêm ngặt về bao bì và carbon footprint, việc tích hợp EPR ngay từ khâu thiết kế sản phẩm trở thành “vé thông hành” để SABECO duy trì và mở rộng thị trường.

EPR – Từ điểm xuất phát tới động lực dài hạn

Ông Larry Lee khẳng định: “EPR không phải là đích đến mà là điểm xuất phát. Khi xem EPR như một chiến lược thay vì một quy định, chúng ta sẽ xây dựng được hệ thống hiệu quả, bền vững và có trách nhiệm hơn.”

Ở tầm vĩ mô, EPR đang mở ra cơ hội để Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường kinh tế tuần hoàn – mô hình thay thế cho khai thác tuyến tính “khai thác – sản xuất – thải bỏ”. Theo dự báo của Ngân hàng Thế giới, kinh tế tuần hoàn có thể giúp Việt Nam tiết kiệm tới 3% GDP mỗi năm vào 2030 thông qua giảm chi phí nguyên liệu, tăng hiệu quả sản xuất và cải thiện sức khỏe môi trường.

Thách thức và triển vọng

Dù đã đạt nhiều thành quả, EPR tại Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức:

• Hạ tầng tái chế chưa đồng bộ, thiếu mạng lưới thu gom quy mô lớn.
• Chi phí đầu tư ban đầu cho bao bì tuần hoàn và công nghệ tái chế còn cao.
• Nhận thức người tiêu dùng về phân loại rác tại nguồn vẫn cần cải thiện.

Tuy vậy, với sự đồng hành của Nhà nước – thông qua việc hoàn thiện Nghị định hướng dẫn EPR theo hướng minh bạch, khả thi – cùng sự chủ động của các doanh nghiệp tiên phong như SABECO, triển vọng đạt được những mục tiêu ESG và trung hòa carbon trở nên khả thi hơn.

Câu chuyện của SABECO cho thấy một thực tế: EPR không chỉ là gánh nặng tuân thủ mà có thể trở thành trụ cột chiến lược trong vận hành và xây dựng thương hiệu. Khi bao bì được tái định nghĩa như một phần của giải pháp, khi chất thải được coi là nguồn tài nguyên thứ cấp, và khi hợp tác đa bên trở thành nguyên tắc, EPR sẽ không chỉ “xanh hóa” doanh nghiệp mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

SABECO – với 150 năm di sản – đang chứng minh rằng một thương hiệu quốc gia có thể vừa hiện đại, vừa có trách nhiệm, và quan trọng hơn, có thể trở thành người dẫn đường trong hành trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn của Việt Nam.

So sánh chỉ số EPR của SABECO với chuẩn ngành F&B toàn cầu

Chỉ tiêu	SABECO (2024)	Mức trung bình ngành F&B toàn cầu*	Nhận định
Tỷ lệ bao bì có thể tái sử dụng/tái chế	100%	72–78%	SABECO vượt xa mức trung bình, tiệm cận nhóm dẫn đầu châu Âu và Nhật Bản.
Giảm trọng lượng bao bì (giai đoạn 2019–2024)	-15% trọng lượng lon – nắp	-8%	Tốc độ cải tiến gấp gần 2 lần so với chuẩn ngành, giảm áp lực lên chuỗi cung ứng nguyên liệu.
Tỷ lệ chất thải được tái chế/tái sử dụng	64,22%	55–60%	Cao hơn chuẩn toàn cầu, phản ánh mô hình 3R vận hành hiệu quả.
Giảm tiêu thụ năng lượng	87,95 MJ/hL (-9,3% so với 2023)	Giảm trung bình 5%/năm	Hiệu suất tiết kiệm năng lượng gần gấp đôi mức trung bình.
Giảm phát thải khí nhà kính (GHG)	-9,3% so với 2023	6–7%/năm	Đứng trong nhóm 10% doanh nghiệp F&B có mức giảm GHG nhanh nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

*Nguồn tham chiếu: World Resources Institute, Ellen MacArthur Foundation, báo cáo bền vững của các tập đoàn F&B toàn cầu giai đoạn 2019–2024.

Các chỉ số của SABECO không chỉ vượt mức trung bình ngành, mà còn chứng minh tính thực tiễn của việc tiếp cận EPR như một chiến lược vận hành chứ không đơn thuần là nghĩa vụ tuân thủ. Điều này giúp doanh nghiệp tăng khả năng hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu vốn ngày càng đòi hỏi tiêu chuẩn ESG cao.