(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) Đại hội Đại biểu Hội GDNN TP.HCM nhiệm kỳ I diễn ra trong thời điểm thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt yêu cầu cấp bách về chuẩn hóa kỹ năng và nâng cao chất lượng nhân lực. Những định hướng về dữ liệu thị trường lao động, chuẩn kỹ năng nghề và hợp tác doanh nghiệp – nhà trường được xác định là trụ cột chiến lược giai đoạn 2025–2030. Các phân tích tại Đại hội cho thấy bức tranh toàn diện về thách thức và cơ hội của hệ sinh thái đào tạo nghề trong kỷ nguyên số.

Sáng 6/12, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, Đại hội Đại biểu Hội Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) TP.HCM nhiệm kỳ I (2025–2030) diễn ra với sự tham dự của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), Sở GD&ĐT TP.HCM, Liên hiệp các Hội Khoa học – Kỹ thuật TP.HCM cùng gần 200 đại biểu từ các cơ sở GDNN, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, trùng thời điểm TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong những đột phá chiến lược theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Đại hội không chỉ tổng kết nhiệm kỳ 2020–2025 mà còn định hình chiến lược kỹ năng cho giai đoạn 2025–2030, hướng tới xây dựng hệ sinh thái đào tạo nghề gắn kết thực chất với thị trường lao động, chuẩn năng lực quốc tế và nhu cầu phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2020–2025: Kết quả đạt được và những hạn chế cần khắc phục

Theo báo cáo trình bày tại Đại hội, nhiệm kỳ 2020–2025 đánh dấu sự phát triển đáng kể của hệ thống hội viên, tăng từ 128 lên 232 đơn vị và cá nhân, gồm nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, chuyên gia đầu ngành. Công tác tư vấn hướng nghiệp tiếp tục là điểm sáng nổi bật khi được triển khai rộng tại các trường THCS – THPT, tiếp cận trên 250.000 học sinh giai đoạn 2020–2025.

Trong phát biểu nhìn lại chặng đường này, ông Lâm Văn Quản, Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM nhiệm kỳ 2020–2025, cho biết: “Sự phát triển của Hội GDNN trong nhiệm kỳ qua cho thấy vai trò ngày càng rõ trong kết nối hệ sinh thái đào tạo nghề. Bước sang nhiệm kỳ mới, Hội đặt mục tiêu trở thành đầu mối liên kết nguồn lực giữa nhà trường – doanh nghiệp – cơ quan quản lý, góp phần nâng cao chất lượng nhân lực cho TP.HCM và vùng kinh tế phía Nam.”

Bên cạnh các kết quả tích cực, báo cáo tổng kết cũng chỉ ra những hạn chế như hoạt động của Ban Thường vụ chưa đồng đều, một số đơn vị trực thuộc hoạt động chưa hiệu quả, và nguồn lực tài chính chưa ổn định. Các hạn chế này được xác định là những vấn đề cần khắc phục ngay từ đầu nhiệm kỳ mới để bảo đảm tính bền vững của tổ chức.

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, TS Trương Anh Dũng – Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT) – đánh giá cao nỗ lực của Hội trong giai đoạn vừa qua, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hệ thống GDNN cần bám sát phương châm “Hiện đại – Chất lượng – Công bằng” và thực hiện mục tiêu đến năm 2030 tối thiểu 80% cơ sở GDNN được chuẩn hóa. Ông cũng gợi mở ba định hướng chiến lược cho nhiệm kỳ mới, gồm đổi mới tư duy, mở rộng kết nối và phát triển bền vững dựa trên trục chuẩn hóa – số hóa – hội nhập quốc tế.

TS Trương Anh Dũng – Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ GD&ĐT phát biểu

Nhu cầu nhân lực và yêu cầu nâng cấp hệ thống thông tin thị trường lao động

Theo tham luận của ông Trần Anh Tuấn – Phó Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM, thành phố dự kiến cần gần một triệu lao động mới mỗi năm trong giai đoạn 2025–2030. Nhu cầu chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ hiện đại, công nghiệp công nghệ cao, logistics, năng lượng sạch và tự động hóa. Tuy nhiên, ông chỉ ra sự mất cân đối đáng kể giữa cung và cầu, khi lao động có kỹ năng cao còn thiếu, trong khi nhiều nhóm nghề lại thừa nhân lực.

Từ thực tế đó, ông Tuấn đề xuất thành phố cần tăng cường hệ thống phân tích – dự báo thị trường lao động; phát triển cơ sở dữ liệu dùng chung kết nối cơ sở đào tạo – doanh nghiệp; và xây dựng bản tin thị trường lao động định kỳ. Theo ông, đây là điều kiện để các cơ sở GDNN điều chỉnh chương trình đào tạo và định hướng tuyển sinh sát với nhu cầu thực tế.

Chuẩn kỹ năng nghề: Nền tảng của chất lượng đào tạo

Trong tham luận chuyên môn, TS. Đặng Minh Sự – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Chuyên gia Kỹ năng nghề Việt Nam – phân tích khoảng trống lớn trong hệ thống chuẩn kỹ năng nghề hiện nay. Nhiều ngành mới thuộc kinh tế số, dịch vụ sáng tạo hay công nghiệp dịch vụ chưa có bộ chuẩn tương ứng, dẫn đến sự thiếu đồng nhất trong đánh giá và đào tạo.

TS Sự đề xuất mô hình chuẩn năng lực bốn lớp gắn với tiêu chuẩn ASEAN Skills – WorldSkills, cùng mô hình đánh giá ba tầng nhằm chuẩn hóa chất lượng đầu ra. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ như AI, VR/AR trong công tác đánh giá kỹ năng, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo trong giai đoạn tới.

Nhận định về định hướng này, ông Lâm Văn Quản cho biết: “Nhiệm kỳ mới đòi hỏi hệ thống GDNN phải chuyển từ tư duy đào tạo theo khả năng sang đào tạo theo nhu cầu thị trường và chuẩn kỹ năng quốc tế. Hội sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới kết nối doanh nghiệp, chuẩn hóa chất lượng theo tiêu chuẩn ASEAN – WorldSkills và đẩy mạnh số hóa để đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của TP.HCM trong giai đoạn mới.”

Ông Lâm Văn Quản – Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM nhiệm kỳ 2020–2025 phát biểu

Hợp tác doanh nghiệp – nhà trường: Yếu tố then chốt của đào tạo nghề

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, nơi đăng cai Đại hội, trình bày tham luận về mô hình hợp tác “win – win” với doanh nghiệp trong đào tạo nhân lực. Nhà trường cho biết các chương trình liên kết, đặc biệt tại các ngành kỹ thuật – công nghệ, đã giúp sinh viên tiếp cận công nghệ sớm và có cơ hội tuyển dụng ngay khi tốt nghiệp. Việc doanh nghiệp tham gia thiết kế chương trình, hỗ trợ học phí và tổ chức thực tập được xem là mô hình hiệu quả nên được nhân rộng trong hệ thống GDNN TP.HCM.

Từ góc độ quản lý Hội, ông Lâm Văn Quản tiếp tục nhấn mạnh: “Hội GDNN TP.HCM sẽ tập trung vào ba trụ cột: chuẩn hóa – số hóa – liên kết để bảo đảm đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp và sự phát triển của thành phố. Đây là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành đột phá chiến lược.”

Định hướng nhiệm kỳ I: Tính kết nối, chuẩn hóa và hội nhập

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới gồm 39 thành viên, bảo đảm cơ cấu kế thừa và phát triển. Ông Lâm Văn Quản được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội. Đề án nhân sự nhấn mạnh tiêu chí chuyên môn, uy tín và khả năng kết nối của đội ngũ lãnh đạo, nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.

Hội đặt mục tiêu tăng cường chuẩn hóa theo tiêu chuẩn doanh nghiệp và quốc tế; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động; mở rộng mô hình Hội đồng Kỹ năng ngành; và thúc đẩy liên kết vùng, đặc biệt với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, nhằm tạo không gian đào tạo và thị trường lao động thống nhất.

Career Box – 5 mũi nhọn nghề nghiệp TP.HCM giai đoạn 2025–2030

Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo dự kiến tiếp tục tăng trưởng mạnh, bao gồm các nghề về khoa học dữ liệu, an ninh mạng, AI engineering và thương mại điện tử.
Công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn phát triển mạnh nhờ nhu cầu kỹ sư cơ điện tử, kỹ thuật điều khiển – tự động hóa và thiết kế vi mạch.
Kinh tế xanh và năng lượng tái tạo mở ra nhu cầu nhân lực về kỹ thuật môi trường, năng lượng mặt trời – gió và các giải pháp logistics xanh.
Dịch vụ chất lượng cao trong đô thị thông minh gồm quản trị dịch vụ, F&B, chăm sóc sức khỏe – làm đẹp công nghệ cao và quản lý chuỗi bán lẻ.
Công nghiệp văn hóa và dịch vụ sáng tạo tiếp tục phát triển ở các lĩnh vực thiết kế, thời trang, sản xuất nội dung số và marketing đa nền tảng.