(Doanh Nhân Thành Thị – Business.Cosmolife.vn) Ngày 22/9/2025 tại TP.HCM, Triển lãm Doanh nghiệp Khí hậu & Đối thoại Chính sách P4G đã chính thức diễn ra, quy tụ hơn 10 startup tiên phong trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, di chuyển xanh, nông nghiệp thông minh và giảm phát thải carbon. Đây là lần đầu tiên một diễn đàn kết nối chính sách – doanh nghiệp – nhà đầu tư trong khuôn khổ P4G được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng trong cam kết thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

“P4G không chỉ dừng lại ở vai trò nhà tài trợ mà còn là cầu nối thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp khí hậu tại Việt Nam,” bà Sangeetha Sarma, Giám đốc Truyền thông và Gắn kết của P4G chia sẻ trong phát biểu khai mạc. Với tinh thần đó, sự kiện năm nay không đơn thuần là một triển lãm công nghệ, mà là bức tranh tổng thể cho thấy cách Việt Nam có thể biến đổi thách thức khí hậu thành cơ hội kinh tế.

Bà Sangeetha Sarma, Giám đốc Truyền thông và Gắn kết của P4G

Khởi tạo động lực mới start up cho kinh tế xanh, từ ý tưởng đến tác động thực tiễn

Nổi bật trong khu vực trưng bày, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp đã trình diễn giải pháp sáng tạo có khả năng thương mại hóa mạnh mẽ. Alterno giới thiệu pin cát lưu trữ nhiệt, giúp giảm phụ thuộc vào than đá; Stride mang đến mô hình thanh toán linh hoạt cho điện mặt trời mái nhà, mở rộng tiếp cận cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ; EBOOST vận hành mạng lưới trạm sạc xe điện thông minh, khắc phục điểm nghẽn hạ tầng cho ngành di chuyển xanh.

Trong nông nghiệp, Avalve ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu tưới tiêu, giảm lãng phí nước; Enfarm phát triển công nghệ cảm biến đất, hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang sản xuất chính xác; Forte Biotech giới thiệu chẩn đoán nhanh cho nuôi trồng thủy sản, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng hiệu quả kinh tế.

Mỗi startup là một mảnh ghép trong bức tranh lớn – nơi đổi mới sáng tạo trở thành công cụ cốt lõi giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải, đồng thời mở ra thị trường hàng chục tỷ USD cho kinh tế xanh.

Đối thoại chính sách: chìa khóa cho tăng trưởng bền vững

Điểm nhấn của sự kiện nằm ở phiên Đối thoại Chính sách P4G, nơi đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp cùng thảo luận khung pháp lý, cơ chế tài chính xanh và tiêu chuẩn thị trường carbon. Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC, Bộ Kế hoạch và Đầu tư) nhấn mạnh: “Hỗ trợ startup khí hậu không chỉ là trách nhiệm, mà còn là chiến lược để Việt Nam bắt kịp xu hướng kinh tế tuần hoàn và năng lượng sạch toàn cầu.”

Thực tế, nếu không có hành lang chính sách phù hợp, các sáng kiến xanh sẽ khó mở rộng quy mô và thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm quốc tế. Việt Nam hiện đang nỗ lực xây dựng thị trường tín chỉ carbon, áp dụng cơ chế giá điện mặt trời linh hoạt và thúc đẩy PPP (hợp tác công tư) trong năng lượng tái tạo. Đây chính là “bệ phóng” để những mô hình startup như Alterno hay EBOOST có thể vươn ra khu vực.

Cơ hội thị trường: Việt Nam trong làn sóng đầu tư xanh

Theo báo cáo của BloombergNEF, đầu tư toàn cầu vào công nghệ khí hậu năm 2024 đạt hơn 1.100 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Khu vực Đông Nam Á chiếm khoảng 7%, trong đó Việt Nam nổi lên như một điểm sáng nhờ tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu năng lượng sạch tăng cao.

Ngân hàng Thế giới ước tính, để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, Việt Nam cần huy động khoảng 368 tỷ USD vốn đầu tư xanh trong ba thập kỷ tới. Đây là “miếng bánh” khổng lồ, nơi startup nội địa hoàn toàn có thể đóng vai trò tiên phong bằng lợi thế am hiểu thị trường và khả năng triển khai nhanh.

Các thương hiệu như EBOOST hay Stride đang định hình chuẩn mực mới cho ngành di chuyển điện và năng lượng tái tạo tại Việt Nam, đồng thời thu hút sự quan tâm từ các quỹ đầu tư khí hậu quốc tế. “Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm công nghệ xanh của ASEAN nếu biết tận dụng thời cơ vàng hiện tại,” ông Andrew Fairthorne, CEO Stride nhận định.

Thương hiệu quốc gia và bản sắc “xanh”

Đằng sau các startup khí hậu là câu chuyện lớn hơn: xây dựng thương hiệu quốc gia “Việt Nam xanh”. Trong kỷ nguyên ESG, quốc gia nào sớm định vị được hình ảnh gắn với phát triển bền vững sẽ thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đồng thời gia tăng lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sự kiện P4G lần này cho thấy cách Việt Nam đang chủ động kiến tạo thương hiệu “trung tâm đổi mới sáng tạo xanh” tại khu vực. Từ góc độ chiến lược, đây là cơ hội để nâng hạng vị thế kinh tế Việt Nam, không chỉ trong xuất khẩu hàng hóa mà còn trong xuất khẩu giải pháp công nghệ xanh.

Ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững (VCCI), khẳng định: “Startup khí hậu chính là đại diện mới cho bản sắc kinh tế Việt Nam: năng động, sáng tạo và trách nhiệm toàn cầu.”

Tương lai: từ triển lãm đến hệ sinh thái

Triển lãm chỉ kéo dài một ngày, nhưng tác động có thể lan tỏa trong nhiều năm. Những kết nối tại P4G không dừng lại ở bàn trưng bày, mà có thể trở thành hợp đồng thương mại, dự án thử nghiệm hay thậm chí là liên minh khu vực về công nghệ khí hậu.

Thành công của sự kiện này gợi mở khả năng tổ chức định kỳ, biến TP.HCM thành “thủ phủ” kết nối startup khí hậu Đông Nam Á. Trong bối cảnh COP29 đang đến gần, Việt Nam cần những sáng kiến như P4G để chứng minh cam kết và năng lực thực thi trước cộng đồng quốc tế.

Khép lại phiên triển lãm, ông Trương Quốc Cần, Giám đốc quốc gia Action on Poverty tại Việt Nam, phát biểu: “Đây không chỉ là ngày hội công nghệ, mà là sự khởi đầu cho hành trình chung tay kiến tạo tương lai xanh bền vững.”

P4G 2025 tại TP.HCM đã làm rõ một thông điệp: startup khí hậu không còn là ý tưởng xa vời, mà đang hiện hữu như động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam. Đổi mới sáng tạo, chính sách hỗ trợ và vốn đầu tư xanh sẽ là ba trụ cột quyết định để Việt Nam tiến nhanh trên con đường “Net Zero 2050”.

Khám phá cách các startup đang thay đổi diện mạo năng lượng và di chuyển xanh không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là hành trình xây dựng thương hiệu quốc gia – nơi Việt Nam khẳng định vị thế trong bản đồ kinh tế xanh toàn cầu.

Góc nhìn: 3 Xu hướng đầu tư xanh tại Việt Nam 2025–2030

1. Năng lượng tái tạo mở rộng quy mô
   Điện gió ngoài khơi, điện mặt trời mái nhà và lưu trữ năng lượng bằng pin đang được Chính phủ ưu tiên với cơ chế giá điện cạnh tranh. Đây là lĩnh vực thu hút dòng vốn FDI lớn nhất giai đoạn 2025–2030.
2. Di chuyển xanh và hạ tầng sạc
   Thị trường xe điện tại Việt Nam dự kiến đạt 1 triệu xe vào năm 2030. Hệ sinh thái trạm sạc và logistics xanh sẽ là điểm nóng cho đầu tư, với sự tham gia mạnh mẽ của startup và tập đoàn trong – ngoài nước.
3. Nông nghiệp thông minh và kinh tế tuần hoàn
   Công nghệ cảm biến đất, AI nông nghiệp, xử lý phụ phẩm và bioplastics mở ra thị trường hàng tỷ USD. Đây là hướng đi giúp Việt Nam vừa giảm phát thải, vừa nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản.